Mijn visie op Leiderschap

De metafoor die ik gebruik voor leiderschap is de Giraf. Voor mij spreekt de giraf erg tot de     verbeelding en in mijn eerste blog over mijn visie op leiderschap wil ik hier graag wat meer over vertellen.

In mijn jarenlange ervaring, eerst als verpleegkundige en later als accountmanager,                productmanager en HR Manager, ben ik tot de conclusie gekomen dat leiderschap de essentie is van een succesvolle organisatie.

Succesvolle organisaties hebben een duidelijke koers en visie, hebben korte en lange termijn doelstellingen, faciliteren en inspireren hun medewerkers en stellen de klant centraal. Welke rol speelt leiderschap hierin en wat is de betekenis van de Giraf?

Geïnspireerd door het verhaal van Erna Baars tijdens een workshop over ‘Servant Leadership’ besloot ik in 2011 de executive leergang voor Servant Leadership te volgen. Een onvergetelijke reis die mijn overtuiging heeft versterkt dat leiderschap geen stijl is, maar een vorm van zijn. Je maakt namelijk zelf de keus welke leider je wilt zijn; het maakt daarbij niet zo veel uit of dit gaat om persoonlijk leiderschap of om leiderschap van een organisatie of team.

Tijdens de leergang kregen we de opdracht om met een mede student je levensverhaal te      delen, je successen, je leermomenten, je ups en downs. Mijn verhaal heb ik gedeeld met Kees, een bijzonder persoon en ik ben hem nog steeds dankbaar voor wat hij mij heeft teruggegeven. Naast het delen van ons beider verhalen kregen we de opdracht om elkaar een passend cadeau te geven. Ik zag de mooiste geschenken voorbij komen, van houtsnijwerken tot zelfgemaakte schilderijen, muziekcompilaties. Kees verraste mij met twee giraffenbeelden, een moeder en een baby.

Kees sprak als toelichting bij zijn geschenk mooie woorden en trok daarbij de vergelijking       tussen het grote warme hart van de giraf en mijn rol in de groep. Ook verwees hij naar de       camouflerende tekening van de giraf en zei dat ik zichtbaar ben als dit nodig is, maar dat ik     mezelf ook prima op de achtergrond kan plaatsen. Ik moet zeggen, op dat moment voelde ik mij redelijk ongemakkelijk bij zoveel lovende woorden. Maar terugkijkend heeft Kees mij op het spoor gezet van de metafoor van de giraf en Leiderschap. Want er zijn meer overeenkomsten tussen de giraf en een goede leider. Door haar lange nek typeert zij overzicht en visie, maar met haar krachtige poten staat zij toch ook stevig op de grond. De Giraf heeft nauwelijks vijanden en wordt door haar omgeving geaccepteerd. Evenals de ideale leider wordt ze gevolgd in het tempo dat past bij de situatie, ze kan vertragen en versnellen wanneer dit nodig is. Hierdoor zorgt ze dat iedereen aangehaakt blijft.

Maar de giraf kan ook hard zijn. Als de moeder giraf staande bevalt, valt de baby van grote hoogte op de grond. Meestal valt deze op zijn rug. Vervolgens buigt de moeder giraf haar nek om een kijkje te nemen en wacht ze een minuutje. Dan geeft ze haar baby een flinke trap.      Wanneer de baby niet opstaat, doet ze dit nog eens, steeds opnieuw totdat de kleine giraf opstaat en voor het eerst op zijn wankele poten staat. Dan schopt ze de baby opnieuw, zodat deze valt. Waarom? Omdat de moeder wil dat de baby zich herinnert hoe hij op moet staan. Voor het overleven van de giraffen is het snel op kunnen staan van levensbelang en de moeder giraf maakt dit direct goed duidelijk. Ook dit hoort bij goed leiderschap!

Voor organisaties is het van belang een droom, een visie of verlangen te hebben. Een stip op de horizon waar ze in geloven. In succesverhalen van leiders die ik gehoord en gelezen heb, komt vaak terug dat ze keer op keer op weer opstonden bij tegenslagen, leerden om hiermee om te gaan, creatief te zijn en te overleven.

Leiderschap en management zijn voor mij twee totaal verschillende dingen. Management heeft voor mij te maken met vaardigheden, met processen, organiseren en systemen. Leiderschap gaat in mijn ogen over visie (vooruitzien), heldere doelen stellen, authenticiteit (van binnen uit), commitment aan groei van medewerkers, verbinden, bouwen aan vertrouwen en rentmeesterschap. Deze kenmerken zijn goed te vertalen naar aspecten op het gebied van People, Planet en Profit die vertegenwoordigd dienen te zijn in de organisatiedoelstellingen. Communicatie en ‘echt’ luisteren zijn hiermee onlosmakelijk verbonden. Leiderschap gaat in de huidige tijd niet meer over autoriteit. Gezag wordt niet afgedwongen, maar verdiend. Het gaat de leider niet om ‘what’s in it for me’.

Het boek de ‘dienende leider’ van James A. Autrey is zeker een aanrader om te ervaren hoe hij vorm geeft aan leiderschap van binnenuit. Hij beschrijft op een hele toegankelijke manier de vijf manieren van zijn: Authentiek zijn, kwetsbaar zijn, ontvankelijk zijn, aanwezig zijn en nuttig zijn. Leiderschap geeft je altijd terug wat jezelf geeft. Leiderschap is een spiegel van jouw handelen. Als je meer vriendelijkheid wilt, geef dan meer vriendelijkheid.

Terugkijkend op de woorden van Kees, weet ik nu dat ze mij een enorme boost aan zelfvertrouwen hebben gegeven, voor wat ik kan bereiken bij anderen. De giraffen gaan mee op mijn verdere reis in het ontdekken en ontwikkelen van mijn persoonlijk leiderschap.